Menu
zwerven als een nachtnomade Earth Hour 19 maart 2016

zwerven als een nachtnomade Earth Hour 19 maart 2016

foto: Fonger de Vlas Fotografie

Zwerven als een nachtnomade in en om Earnewâld tijdens Earth Hour op zaterdag 19 maart 2016 van 18-22 uur

  • bij avondlicht genieten van een heerlijke maaltijd in één van de gezellige cafés/restaurants in het mooie Earnewâld
  • in de schemering luisteren naar verhalen over nachtvlinders door Sake P. Roodbergen bij de presentatie van de Fryske natoergids Nachtflinters (vierde in de reeks) en naar de liedjes en schetsen van Tet Rozendal (scènes uit haar voorstelling Nachtvlinder)
  • de duisternis van EARTH HOUR* beleven tijdens een wandeling door natuurgebied it Wikelslân. In het donker is dit verboden terrein, maar deze avond niet!
  • de warmte voelen bij een sprankelend kampvuur

Nachtnomade worden? Dat kan!

Je kiest één van de zes onderstaande arrangementen en geeft je op via nachtnomaden@gmail.com. Je krijgt een bevestigingsmail. De wandeling door it Wikelslân is deze avond alleen te maken in combinatie met een arrangement. Maart roert zijn staart – het kan koud en vochtig zijn, dus hou daar rekening mee

  1. Grien wylgeûltsje €  22,50 p.p , Annage Skûtsjesilen, de Reidtûgel 5, 9264 TS,

Friese vlindercarpaccio met avocado (carpaccio van de Friese koe in “vlindervorm” met pijnboompitten en oude gerapte kaas en avocado. Rucola wordt apart geserveerd)

“Tsiisbarchje de Alde Feanen” (varkenshaas met Friese nagelkaas en appel met bacon) of “Beppe’s sudderlapke” (runderlapjes in lekkere jus)

geserveerd met Sperzieboontjes, Rode kool met appel, Friese Caesarsalade, Appelcompote, Aardappelpuree, Aardappelkroketjes

Berenburg toffeetoetje ( Toetje met bitterkoekjes, banaan, toffeesaus met berenburg, rijstebrij en slagroom)

2. Fûgelwjukje € 24,50 p.p. Hotel Restaurant Princenhof, Piet Miedemaweg 15, 9264 TJ

Proeverij menu

Duo van soepje van gerookte paling en salade met gevulde gevogelterollade en sinsaasappelcoulis

Trio van zachtgegaarde varkensprocureur met appel en rode wijnjus, IJsselmeerbaarsfilet met een blanke botersaus en Eendenfilet met een saus van cranberries, geserveerd met gekruide aardappelpartjes, vergeten groenten met Riperkrite kaassaus en rauwkostsalade

Warme Friese suikerbroodpudding met boerenjongens ijs en slagroom

3. Goudfinsterke  € 59,50 p.p. Hotel Restaurant Princenhof, Piet Miedemaweg 15, 9264 TJ

bovenstaand 3 gangen proeverij menu + overnachting met ontbijt (2 personen op een tweepersoonskamer met balkon voor een prachtig nacht uitzicht)

4. Tsjoenster € 15,50 p.p. Lunchroom & Brasserie Adema, Wiidswei 36, 9264 TM

Biologische Runderstoofpot of drie stokjes malse kipsaté, met verse Adema frieten, zelfgemaakte appelmoes, met vanille en kaneel, frisse salade met tomaat, komkommer en zonnebloempitjes.

Coupe met drie heerlijke ambachtelijke soorten schepijs uit onze ijswinkel, vers geklopte slagroom, gesuikerde wafel en uiteraard een bijzondere vlinder!

5. Sulverheak € 15 p.p. Restaurant Wester, Wiidswei 32, 9264 TM

Tomatensoep of Mosterdsoep

Wienerschnitzel met champignonroomsaus of Satéspies van kipfilet of Pangafilet met remoulade saus

geserveerd met gebakken aardappelen, verse groente, rauwkost en rabarber

6. Pau-eachpylksturt € 20 p.p. Italiaans restaurant Porto Casa DS. van der Veenweg 11, 9264 TA

Drankje (fris, pils of wijn)

Pasta of Pizza

IJsdessert of Tiramisu

De arrangementen hebben vlindernamen uit de Fryske natoergids Nachtflinters, Sake P. Roodbergen, uitgeverij Wijdemeer, alléén op deze avond voor slechts € 5 te koop.

meedoen is op eigen risico

Zwerven als een nachtnomade wordt in het kader van Earth Hour georganiseerd als onderdeel van het programma van Feel the Night in samenwerking met een aantal lokale ondernemers, Doarpsbelang Earnewâld, Toeristenbureau Earnewâld, it Fryske Gea en uitgeverij Wijdemeer, met ondersteuning van overlegorgaan Nationaal Park Alde Feanen en de gemeente Tytsjerksteradiel

*Earth Hour is de grootste en snelst groeiende beweging die wereldwijd aandacht vraagt voor de kwetsbaarheid van onze planeet. Door een uur het licht uit te doen, geef je samen met miljoenen anderen het signaal af dat jij ook een leefbare aarde wilt doorgeven.

 

zwerven als een nachtnomade Earth Hour 19 maart 2016
nachtvlinders

nachtvlinders

karmozynreade weesflinter, foto Paul Kreijger

Mooiste nachtvlinder van recycled/waardeloos materiaal

Er zijn veel meer nachtvlinders dan dagvlinders en die gedijen het best bij zo veel mogelijk duisternis. Zij zijn er in alle soorten, maten, vormen en kleuren. De één nog mooier dan de ander, sommige felgekleurd, andere nauwelijks te onderscheiden van de tak waarop ze zitten. In aanloop naar de presentatie van de Fryske natoergids Nachtflinters van Sake P. Roodbergen organiseren Stichting Feel the Night, uitgeverij Wijdemeer en It Fryske Gea een wedstrijd(je) wie de mooiste driedimensionale (nacht)vlinder maakt van recycled/waardeloos materiaal. De vlinder mag niet groter zijn dan 30x30x30 cm. Google voor inspiratie ‘vlinders van waardeloos materiaal’ of kijk eens op de website van Machiel Braaksma, www.machielbraaksma.nl

Een deskundige jury kiest de mooiste inzendingen en maakt de winnaars bekend tijdens Earth Hour op zaterdag 19 maart 2016 in Earnewâlde.

mente

lysan

sverre

nachtvlinders
Fryslan DOK

Fryslan DOK

Nynke-Rixt Jukema en Feel the Night dit weekeinde bij NPO2

 

LEEUWARDEN – NPO2 besteedt dit weekeinde aandacht aan Nynke-Rixt Jukema en het project Feel the Night. De uitzending van Fryslân DOK volgt de in Leeuwarden werkzame architecte naar haar geboorteplaats Zwarte Haan: het is letterlijk één van de donkerste plekken van Nederland.

Jukema wil met Feel the Night dat de duisternis meer gewaardeerd wordt. Feel the Night maakt zich daarom sterk voor gebieden waar het licht uitblijft, de zogenaamde Dark Sky Parks.

Om te laten zien dat er soms sprake is van lichtvervuiling én -verspilling bezoekt Jukema in de docu een distributiecentrum van Post NL en een treinstation, op het platteland. Voor beide plekken geldt dat ze ‘s nachts verlicht zijn, terwijl er dan niemand is of komt…

Fryslân DOK: Nynke Rixt Jukema en Feel the Night is zaterdag om 15.35 uur te zien op NPO2 (herhaling zondag om 12.25 uur).

Omrop Fryslân: zondag 13 december om 17.00 uur. En daarna vanaf 18.10 uur op elk uur.

Meer hierover staat op de website itnijs.frl

foto: Hans Jellema

galerie Feel the Night

galerie Feel the Night

Zo nu en dan schenken wij aandacht aan werk van kunstenaars, dat aansluit bij Feel the Night

Stjerrenhimel 05-2018, prent van José Witteveen, oplage van 50, in bruin, zwart of blauw, € 500 ex BTW. Meer informatie: josewitteveen@gmail.com

galerie Feel the Night
Aldeboarn op weg naar Tsjustermienskip

Aldeboarn op weg naar Tsjustermienskip

Aldeboarn heeft op 20 juni 2015 een proefopstelling met bijzondere verlichting gemaakt. De werkgroep en de bewoners uit het dorp zijn samen met Rixt Wind en Jan Bakker van de gemeente Heerenveen aan de slag gegaan. De betovering van het dorp tijdens de jaarlijkse gondelvaart eind augustus is vertaald naar magie voor alle dagen…….

_DSC0043 aldeboarn juni 2015

_DSC0093 aldeboarn 2015

_DSC0122 aldeboarn 2015

Aldeboarn op weg naar Tsjustermienskip
gedichten

Gedichten

Enkele weken geleden zag ik op het platteland, ver weg van de lichten van de stad, de hele hemel ‘besprenkeld met sterren’ ( in de woorden van Milton). (…..) De gevoelens die de schoonheid van de hemel, van de eeuwigheid, opwekten waren voor mij onscheidbaar vermengd met een gevoel van vergankelijkheid – de dood. Ik zei tegen mijn vrienden Kate en Allen: ‘Zo’n hemel zou ik ook willen zien als ik sterf.’ ”We zullen je met bed en al naar buiten rijden, ‘ zeiden ze. Sinds ik in februari schreef dat ik uitzaaiingen had, heb ik troost geput uit honderden brieven, de uitingen van genegenheid en waardering (…..) Voor dit alles ben ik heel erg dankbaar – maar niets daarvan trof mij zo krachtig als die nachtelijke sterrenhemel.

Oliver Sacks (1933-2015),  Dankbaarheid, Amsterdam 2015, De Bezige Bij

———————————————————————-

Niet slapen

De sterren fonkelen in de nacht
Je ligt in bed
Je kijkt naar de klok
Het is 3 uur ’s nachts
Je hoort van alles ritselen
Takken zwiepen tegen je raam
Je hoort de hond blaffen

Je drukt het lichtknopje aan
En in één keer
is het stil

Elske Adema, leerling PCBO De Grûnslach, Aldegea, winnende gedicht Nachtkuier Aldegea 28 maart 2015

————————————————————————–

thio long thiustre nacht, de oudste Friese tekst over de nacht

————————————————————————–

Het heelal

Hoe verder men keek

hoe groter het leek

Jules Deelder

—————————————————————————-

Toen de nacht

Toen het licht in de nacht
nog zwart was

het zwarte licht van de nacht
ons onzichtbaar maakte

en wij alleen nog stemmen waren
op de bank in de tuin

de zwarte nacht ons omgaf en meenam
in de duistere vragen

waar en wanneer en wie

toen de nacht nog een geheim was
zwart als de nacht zelf

Rutger Kopland

——————————————————————

‘De berk aan de poel, die eerst een klein vijvertje leek, is eromheen gaan wandelen met uitlopers.
We hebben steeds de dunste boompjes ertussenuit gehaald.
Nu is de waterplas omringd door machtige berken die in het water weerspiegelen.
Als je erin kijkt, ervaar je een enorme diepte met erdoorheen trekkende wolken.
En dan heb ik het nog niet eens over het toverachtige effect als de volle maan erin schijnt.’

Karina Wolkers in NRCHandelsblad, donderdag 23 oktober 2014 over de Achtertuin van Jan Wolkers

————————————————-

Het Nederlandse landschap,
dames en heren,
is gewogen.
Gewogen en te licht bevonden.

Frank van Pamelen, dichter en presentator van Vroege Vogels

————————————————-

Het meesterwerk: lichtrose maan, vol

Voor het eerst sinds jaren hangt de maan
weer als een vrucht in in de lucht

waar was men al die tijd
en wat deed men elders en beter

deze nacht de kunst ontaarden
en liggen op grond is voldoende

dus als een blinde met één dove hand
aan het hongerig uitgevierd zintuig

verslindt men de krekels de nachtwind de wereld, dit
is niet te verzinnen, geen zin, alles

zit fit in zijn schil onder de lichtrose maan, vol
ledig volmaakte oneetbare perzik

Gerrit Kouwenaar 1923-2014
uit: Volledig volmaakte oneetbare perzik

meedoen

meedoen

Binne-Louw Katsma maakt prachtige sterrenfoto’s!

 

Aldegea SM organiseert zaterdag 28 maart 18.30 uur een Nachtkuier.  De afgelopen maanden is er een wandelroute rondom het dorp aangelegd. De route is opgesierd met verschillende gedichtenpanelen en krijgt daarom de naam Dichterspaad Aldegea. Op 28 maart wordt het Dichterspaad officieel geopend. Samen met architect Nynke Rixt Jukema geven we hiermee de aftrap van de allereerste activiteit van haar project Feel the Night. Als één van de eerste Fryske Tjustermienskippen wil Aldegea jong en oud opnieuw in contact brengen met de nacht, met duisternis en stilte. Zinnenprikkeling in het donker!

18.30 uur officiële opening Dichterspaad door wethouder Marja Krans, start nachtkuier

20.15 uur einde nachtkuier

20.30 uur doven van de openbare verlichting rond de haven, in het kader van wereldwijde Earth Hour, Wereld Natuur Fonds

 

 

Friesch Dagblad
Aldeboarn wil mooist verlichte Friese dorp worden
27 november 2014
________________________________________
27-11-2014 /pagina 20

Tsjustermienskip

Aldeboarn | Inwoners van Aldeboarn hebben gisteravond een werkgroep opgericht die samen met de gemeente Heerenveen een plan voor nieuwe openbare verlichting gaat bedenken. De werkgroep hoopt het mooist verlichte dorp van Fryslân te kunnen worden. In Aldeboarn staan nu driehonderd lantaarnpalen, met 34 verschillende soorten licht.

In 2018 wil het dorp meedoen aan het Culturele Hoofdstad-project Feel the night en een van de eerste darkskycommunities worden, oftewel tsjustermienskippen. De dorpelingen die gisteravond in it Fryske Hynder bijeen waren willen dat in het dorp weer een gevoel voor de nacht kan ontstaan. De jaarlijkse gondelvaart en de oude dorpskern vormen de inspiratiebron voor het lichtplan. Om het lichtplan te kunnen uitvoeren zal het dorp nog wel subsidie moeten zoeken, zegt ambtenaar Rixt Muller.

(c) Friesch Dagblad 2014 alle rechten voorbehouden

 

——————————————————————————–

Enkele personeelsleden  van de Friese Poort zijn het schooljaar goed begonnen met een workshop Feel the Night van Nynke Rixt Jukema. Na een korte inleiding mochten ze zelf aan de slag met pen of verf. De resultaten staan hiernaast.

Ook zin in een workshop? Laat het ons weten, info@feelthenight.eu!

NACHT  WACHT

DEALEN OF DIELE

YN IT TSJUSTER

OF DE DIESIGHEIT

WAT SLEEPST YN DE WACHT

NACHT

schilderij 3

schilderij boom

 

meedoen
beleef de nacht in Friesland

Beleef de nacht in Friesland

Drents-Friese Wold bos, bed & breakfast , wandelen en overnachten in het bos, staatbosbeheer

Earnewâlde onder leiding van It Fryske Gea volle maan avondwandelingen

Earnewâlde kamperen op natuurkampeerterrein de Reidplûm. In het kader van Feel the Night willen wij graag onze gasten mee laten genieten van de nacht, genieten van de sterrenpracht en genieten van de rust. Verhalen bij het kampvuur, een nachtwandeling, ‘s ochtends ontwaken met de ooievaars…

Earnewâlde sloepvaren in het donker, met lokale (spook)verhalen en andere wetenswaardigheden over de nacht. Afvaart: elke maandagnacht 21.30 uur in mei tot en met september, groepen op afspraak.

Leeuwarden dinsdagavond wandeling van 10 km: project nightwalkers  www.facebook.com/groups/281925551956093/?fref=ts

Terherne 6 t/m 8 augustus. Beleef vanaf je eigen boot, de buiten-bioscoop! Films kijken na zonsondergang in het Friese merengebied

Beleef de nacht in Friesland
inspiratie

feel the night

Nynke Rixt Jukema, bedenker van het project Feel the Night, vertelt je in een avondvullend programma met beelden (en film) waarom duisternis en stilte belangrijk zijn voor de kwaliteit van leven, niet alleen voor de mens, maar ook voor planten en dieren. Zij laat zien wat Feel the Night  door de jaren inhoudt en wat zij wil bereiken.

20 november Burgwerd

11 november Burgum

 

30 april       Grou

9 april         De Veenhoop en Earnewâld

23 maart     Aldegea

6 maart        Grou

19 februari  Schiermonnikoog

18 februari  Aldeboarn

13 februari  Earnewâld

22 januari   Wergea

 

feel the night
duisternis dorpen

duisternis dorpen

De nacht met als kernkwaliteiten duisternis en stilte is een rap aan het verdwijnen natuurlijke bron/rijkdom. Om dit tegen te gaan is in 1988 de International Dark Sky Association opgericht, die bewustwording van de kwaliteiten van duisternis en stilte hoog in het vaandel heeft.

Naast allerlei andere initiatieven heeft de IDA drie verschillende mogelijkheden om aandacht te vragen voor de nacht : Dark Sky Park, Dark Sky Reserve en Dark Sky Community.

Een Nationaal Park kan een  Dark Sky Park worden. In Nederland is Nationaal Park De Boschplaat op Terschelling het eerste Nederlandse Dark Sky Park.  Maar ook dorpen, ‘mienskippen’ kunnen zich aanmelden om een Dark Sky Community te worden. Op dit moment zijn er besprekingen gaande met als doel te proberen Earnewâlde de eerste Dark Sky Community in Fryslân te maken. De wens van het Feel the Night team is dat er rond 2018 een aantal dorpen in Fryslân, Groningen, Drenthe en Noord Duitsland is dat het keurmerk Dark Sky Community bezit.

‘Een International Dark Sky Community munt uit door het maken van en een lichtplan voor de gehele gemeenschap, in het bevorderen van verantwoorde verlichting, voor het beheer van hun nachtelijk landschap en dient als voorbeeld voor omliggende gemeenschappen in verantwoord verlichten. Om in aanmerking te komen van een toewijzing tot International Dark Sky Community moet aan alle volgende voorwaarden worden voldaan:

1. een kwalitatief hoog en uitgebreid verlichtingsplan

2. de gemeenschap moet een betrokkenheid uitstralen voor het nachtelijk duister en verantwoord verlichten

3. er moet een brede steun zijn voor de donkere hemel door een breed spectrum aan organisaties

4. successen in het tegengaan van lichtvervuiling.’

(bron: www.darkskypark.nl)

download hier het formulier  met alle voorwaarden

zie ook darkskyterschelling

Voorbeelden van een Dark Sky Park, Dark Sky Reserve en Dark Sky Community zijn Galloway Forest Dark Sky Park in Schotland, Exmoor National Park in Zuid-Engeland en het Kanaleneiland Sark

———————————————————————————————-

Friesch Dagblad
Aldeboarn wil mooist verlichte Friese dorp worden
27 november 2014
________________________________________
27-11-2014 /pagina 20

Tsjustermienskip

Aldeboarn | Inwoners van Aldeboarn hebben gisteravond een werkgroep opgericht die samen met de gemeente Heerenveen een plan voor nieuwe openbare verlichting gaat bedenken. De werkgroep hoopt het mooist verlichte dorp van Fryslân te kunnen worden. In Aldeboarn staan nu driehonderd lantaarnpalen, met 34 verschillende soorten licht.

In 2018 wil het dorp meedoen aan het Culturele Hoofdstad-project Feel the night en een van de eerste darkskycommunities worden, oftewel tsjustermienskippen. De dorpelingen die gisteravond in it Fryske Hynder bijeen waren willen dat in het dorp weer een gevoel voor de nacht kan ontstaan. De jaarlijkse gondelvaart en de oude dorpskern vormen de inspiratiebron voor het lichtplan. Om het lichtplan te kunnen uitvoeren zal het dorp nog wel subsidie moeten zoeken, zegt ambtenaar Rixt Muller.

(c) Friesch Dagblad 2014 alle rechten voorbehouden

 

 

 

 

 

 

 

 

project nightwalkers

project nightwalkers

Project Nightwalkers.  De naam zegt t eigenlijk al:  Avondwandelen. s’ Avonds wandelen is echt heerlijk. Even los van alle dagelijkse drukte en beslommeringen. Er zijn verschillende interessante routes in en om Leeuwarden. De afstanden variëren van 8 tot 12 km. Wandelen in het donker prikkelt de zintuigen.  Je leert de omgeving van Leeuwarden op een andere manier kennen. Bewegen is nog nooit zo leuk en gezellig geweest. Maar ook het sociale aspect wordt versterkt.  Wat betreft netwerken biedt deze manier van wandelen vele voordelen. Meld je aan bij de groep en houd de activiteiten in de gaten. Vanaf september starten de ‘nightwalks’ weer wekelijks op dinsdagavond 20 uur bij de Harmonie. Wie weet tot gauw!  Sicco Visser – Organisator. Meld je hier aan.

 

project nightwalkers
links en apps

links en apps

Ontwerper en kunstenaar Daan Roosegaarde heeft een postzegelvel ontworpen waarop heel Nederland als lichtgevend netwerk van boven af te zien is.

zondag 25 oktober 2015 Dag van de Stilte    ‘Silence is not an absence but a presence’

De Technasium Top Award  is een landelijke wedstrijd voor HAVO en VWO leerlingen die het Technasium volgen. Voor hen is er een mooie wedstrijd uitgeschreven: het IGOV (InterGemeentelijk overleg Openbare Verlichting) Innovatie Platform wenst een lichtconcept voor de publieke ruimte, dat er voor kan zorgen dat het licht zich aanpast aan de behoefte van wat er op het moment van de dag nodig is. Het lichtconcept draagt er aan bij dat de gebruikers van de publieke ruimte geen lichthinder ervaren, zich fijn en veilig voelen en goed kunnen functioneren.  Het lichtconcept vraagt zowel om een lichtbeeld als een lichtinstrument.

interactieve webkaart van de provincie Fryslân

 

planetarium franeker

sterrenwacht Burgum

sterrewacht Leiden

vereniging van landelijk samenwerkende publiekssterrenwachten

gemma frisius – Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde, afdeling Friesland, organiseert lezingen en andere activiteiten. De afdeling viert in 2016 haar 70-jarig bestaan
stichting universum

heelnederlandkijktsterren is hetzelfde format als Stargazing  BBC 2

meer over astronomie 

een hemel vol sterren boven de mooiste landschappen op aarde, dat is het internationale fotografieproject TWAN – The World at Night

 

de sterren dichterbij, zonder extra regels naar een donker landschap; even veilig, sfeervol en zichtbaar, met minder licht; is een project van Provincie Noord Holland, Milieufederatie NoordHolland en Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde. 

 

 

John C. Wells Planetarium, James Madison University, Harrisonburg Virginia, USA

 

platform lichthinder

Friese Mileufederatie, aanpak lichthinder veestallen

verkeersnet

 

nederlandse vlinderstichting

 

‘Astronomy Photographer of the year 2014’   Royal Observatory Greenwich, Londen

Astronomy Picture of the Day

stand van de planeten uitgezet in een wandeling in Denemarken

 

boeken

The end of Night, Paul Bogard

 

wil je weten naar welke planeet of ster je kijkt download dan de app Google Sky Map (gratis voor android, betalen iphone)